İtalyanca artikeller: il, lo, la, l', un, uno, una
A1 seviyesi
İtalyanca artikeller il, lo, la, l', i, gli, le ve un, uno, una ne zaman kullanılır? Cinsiyet, ses kuralı ve istisnalar Türkçe açıklamalarla.
İtalyancada artikel (articolo) ismin önüne gelir ve ismin cinsiyetini, sayısını ve ilk harfini yansıtır. Türkçede ne artikel ne de dilbilgisel cinsiyet olduğu için bu konu ilk bakışta fazla gibi görünür. Aslında üç soru yetiyor: isim eril mi dişil mi, tekil mi çoğul mu, hangi harfle başlıyor?
Türkçe konuşanlar için neden zor?
Türkçede "ev", "bir ev" ve "evi" gibi biçimlerin hiçbiri cinsiyet taşımaz. İtalyancada her ismin eril ya da dişil bir cinsiyeti vardır ve belirli artikelin yedi biçimi vardır: il, lo, l', la, i, gli, le. Aynı cinsiyetteki isimlerde bile artikeli ismin başındaki sese göre değiştirmen gerekir: il libro ama lo zaino.
- Cinsiyet çoğu zaman sondan okunur. -o ile biten isimler genellikle eril (il ragazzo), -a ile bitenler genellikle dişil (la ragazza). Bu kural Türkçe konuşan öğrenciler için yeterli bir başlangıçtır.
- Türkçede artikel olmayan yerlerde İtalyanca kullanır. Genel anlamda söylenen isimlerde de belirli artikel gelir: Mi piace il caffè. (Kahveyi severim. Türkçede "kahve severim" ya da "kahveyi severim" diyebilirsin, İtalyancada artikel gerekir.)
- İyelik sıfatından önce artikel gelir. la mia casa (benim evim), il mio libro (benim kitabım). Türkçede ek bunu taşır, İtalyancada artikel de gerekir. Tekil akraba isimlerinde artikel düşer: mia madre, mio padre. loro ile, sıfat ya da sevgi biçimiyle geri gelir: la loro madre, la mia cara madre, la mia mamma.
- Ses uyumu, Türkçedeki ünlü uyumuna benzer. Türkçe ek, kelimenin son ünlüsüne göre değişir (kitaplar, evler). İtalyanca artikel, kelimenin ilk sesine göre değişir.
Belirli artikel (il, lo, la, l', i, gli, le)
| İsim nasıl başlıyor? | Tekil | Çoğul | Örnek |
|---|---|---|---|
| Eril, diğer ünsüzlerle | il | i | il libro – i libri |
| Eril, s + ünsüz, z, gn, ps, x, y | lo | gli | lo studente – gli studenti lo zaino – gli zaini |
| Eril, ünlüyle | l' | gli | l'amico – gli amici |
| Dişil, ünsüzle | la | le | la casa – le case |
| Dişil, ünlüyle | l' | le | l'amica – le amiche |
Belirsiz artikel (un, uno, una, un')
- un eril kelimeler için: un libro (bir kitap), un amico (bir arkadaş).
- uno lo ile aynı kuralı izler: uno studente, uno zaino.
- una dişil kelimeler için: una casa, una ragazza.
- un' ünlüyle başlayan dişil kelimeler için: un'amica (bir arkadaş (kadın)). Dişil için apostrof kullanılır, eril için kullanılmaz.
Dikkat: Kural her zaman ismin sonuna uymaz. il problema (sorun) ve il programma (program) -a ile biter, ama erildir. la mano (el) -o ile biter, ama dişildir. Bu gibi kelimeleri artikeliyle birlikte ezberle.
Örnek cümleler
- Il ragazzo legge un libro. (Çocuk bir kitap okuyor.)
- Gli studenti sono in classe. (Öğrenciler sınıfta.)
- Ho un'amica italiana. (İtalyan bir arkadaşım (kadın) var.)
- La casa è grande. (Ev büyük.)
- Mi piace la pizza. (Pizzayı severim.)
- Le amiche di Maria arrivano domani. (Maria'nın arkadaşları (kadın) yarın geliyor.)
Pratik ipucu: İsmi öğrenirken artikeliyle birlikte yaz: lo zaino, l'acqua, la mano. Artikeli bir kere kelimenin parçası yaptığında ses uyumu kulağında yerleşir.
Sık sorulan sorular
İtalyancada il, lo ve l' arasında nasıl seçim yapılır?
Eril ismin ilk harfine bakarsın. Çoğu ünsüzde il kullanılır (il libro). s + ünsüz, z, gn, ps, x ve y ile başlayan isimlerde lo gelir (lo studente, lo zaino). Ünlü ile başlayan isimlerde l' gelir (l'amico). Dişil isimlerde ise ünsüzle la, ünlüyle l' kullanılır.
İtalyancada ismin eril mi dişil mi olduğunu nasıl anlarım?
Başlangıç kuralı: -o ile biten isimler genellikle eril, -a ile bitenler genellikle dişildir. -e ile bitenler iki cinsiyette de olabilir (il fiore, la notte), bu yüzden artikeliyle ezberlenmelidir. Bazı -a'lı isimler erildir (il problema, il programma).
Türkçede artikel olmadığı için İtalyanca artikeller neden zor?
Türkçede ne artikel ne de cinsiyet olduğu için her isim için iki ek bilgi daha öğrenmen gerekiyor: cinsiyet ve başlangıç sesi. İtalyancada artikel çoğu zaman atlanamaz, genel anlamda söylenen isimlerde bile gelir (Mi piace il caffè). Çözüm, ismi hep artikeliyle birlikte öğrenmektir.
Un, uno, una ve un' ne zaman kullanılır?
Belirsiz artikelde eril isimler için un gelir (un libro). s + ünsüz, z, gn, ps ile başlayan eril isimlerde uno gelir (uno studente). Dişil isimlerde una gelir (una casa), ünlüyle başlayan dişil isimlerde un' gelir (un'amica).
Son güncelleme: